تصویرگران پویا اندیش
28111110 | 22580505 | 22587587

صنعت پارچه پلی استر مفید است یا مضر؟

  18 مهر 1400 11:42
 0
امتیاز کاربران 0/0 از 5

صنعت پارچه پلی استر مفید است یا مضر؟

پلی ‌استر از جمله مشهورترین گزینه‌ های پارچه برای مد، طراحی لباس، طراحی‌ های خلاقانه و دکوراسیون فضای داخلی است؛ اما پلی‌استر چیست، از کجا به وجود آمده است و بیشتر در کجا یافت می ‌شود؟ برای دانستن همه چیز در مورد این پارچه در طراحی لباس، با تصویرگران پویااندیش همراه باشید.
نمی ‌توان انکار کرد که پلی استر، پارچه ای است که ویژگی‌ های خاصی دارد که باعث  می ‌شود انتخاب مناسبی برای تولید و طراحی لباس باشد. وقتی صحبت از مد می ‌شود، پارچه پلی‌ استر، چندان پسندیده نیست؛ زیرا این نوع پارچه، مانند ابریشم، پنبه یا پشم، طبیعی نیست، بلکه یک پارچۀ ساخته شده توسط انسان است؛ اما با وجود اینکه پلی استر از مواد طبیعی ساخته نشده است، مزایای زیادی دارد. در ادامه با ما همراه شوید تا بدانید که این پارچه چطور تولید و توسط انسان به الیاف معجزه ‌آسایی تبدیل می ‌شود که می ‌توان چندین روز بدون اتو کشیدن آن را استفاده کرد و چطور به یک صنعت بزرگ بدل، و چگونه به یک بخش جدایی ‌ناپذیر از صنعت مد تبدیل شده است!


پلی ‌استر چیست؟ تاریخچه پلی‌ استر؟

پلی ‌استر نام کوتاه شده برای پلیمر مصنوعی و ساختۀ دست بشر است که بیشتر به عنوان پلی اتیلن ترفتالات (PET) شناخته می ‌شود. این پارچه با ترکیب کردن اتیلن گلیکول و ترفتالیک اسید تولید می ‌شود؛ به طور خلاصه، پارچه پلی ‌استر نوعی پلاستیک است. فیبر پلی ‌استر از زغال سنگ، هوا، آب و نفت مشتق شده است. پس از پلی پروپیلن (20 درصد) و پلی اتیلن (33 درصد)، پلی استر، سومین ماده پلاستیکی پرطرفدار با سهم بازار 18 درصد است. پلی استر اولین بار توسط شیمیدان‌ های انگلیسی، رکس وینفیلد و جیمز تننت دیکسون، اختراع شد. هنگامی که این فیبر در سال 1970 ، به عنوان نوعی الیاف معجزه‌ آمیز تبلیغ شد که می ‌توان آن را برای 68 روز بدون اتو پوشید، مورد توجه بسیاری از مصرف‌کنندگان قرار گرفت. طولی نکشید که این پارچه مقاوم به یک پارچه ارزان و قابل دسترس تبدیل شد و به طور گسترده‌ ای برای پوشاک، مبلمان، منسوجات و موارد دیگر مورد استفاده قرار گرفت.


تولید پلی استر چگونه به یک صنعت تبدیل شد؟

برای مثال، هندوستان امروزه حدود 2 میلیون تن ظرفیت تولید پلی استر دارد و به زودی این رقم به 3 میلیون تن افزایش  می ‌یابد. صنعت پلی استر این کشور از دهه 1980 آغاز شد و تحت «مجوز راج» تولید شد. ظرفیت کارخانه مجاز 15000 تن در سال تعیین شد و کارخانه‌ های متعددی در این بازه زمانی ساخته شدند که برخی از آن ها در مناطق روستایی برای کسب مزایای مالیاتی بنا شده بودند. در اوایل دهه 1990، صنعت پلی استر با اضافه شدن دو بازیگر اصلی، صنایع Reliance Ltd. و Indorama، ظرفیت خود را به شکل قابل توجهی افزایش داد.


Reliance تنها شرکتی در سراسر جهان بود که با نفت شروع به کار کرد و تا زنجیره ارزش فروش پارچه پیش رفت. در ادامه این روند، تولیدکنندگان خرده جدیدی را نیز تصاحب کرد و آن ها را به تولید الیاف خاص مشغول کرد. چندین تولیدکننده کوچک تر در دستگاه‌ های POY تغذیه شده با تراشه سرمایه‌گذاری کردند، به طوری که در منطقه اصلی نساجی در شمال غربی هند، سورات، مصرف تراشه تا سال 2006 نزدیک به 3،000،000 تن رسید. با چنین ظرفیت تولید پلی استری، هند به صادرکننده نخ تبدیل شد. محیط توسعه صنعت پلی استر به دلیل کاهش عوارض واردات، کاهش نرخ بهره و بیش از 100 میلیارد دلار ذخایر خارجی، بسیار مناسب و رو به رشد بود. همچنین، بانک‌ های کشور آمادگی وام دادن را بر اساس امکان‌سنجی پروژه‌ ها و تقاضای بازار (و نه بر اساس مد) داشته‌اند.

ارزش بازار پلی استر

پارچه پلی استر سهم قابل توجهی در بازار پارچه جهانی دارد و بیش از نیمی از سهم بازار، 55 درصد را به خود اختصاص داده و پس از آن، پنبه، 27 درصد از کل سهم بازار را در اختیار دارد.
پلی استر ماده مهمی است که در سطح جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرد و رقیب قوی پنبه است. پلی استر بر پنبه غلبه دارد؛ زیرا ارزان ‌تر، و به راحتی قابل دسترس است، از دوام خوبی برخوردار بوده، فراوری کردن آن آسان است و به سختی، چین و چروک می ‌افتد.

 
صادرات و واردات پلی استر

در سال 2016، هند به ارزش 1.19 میلیارد دلار پلیمر وارد کرد و پس از آن، ترکیه به ارزش 1.13 میلیارد دلار پلیمر وارد کرد؛ اما در سال 2016، تراز تجاری هند منفی بود و واردات کشور بیشتر از صادرات بود. تقاضا برای این پارچه به دلیل افزایش تقاضا برای پلیمر در صنعت نساجی بود. صادرات و واردات پارچه پلی استر از سال 2012 مثبت بود؛ اما بین سال‌ های 2015 تا 2016، تراز تجاری منفی بود. بعداً تراز تجاری این ماده دوباره افزایش چشمگیری را شاهد بود. آلمان و آمریکا، بزرگ ترین صادرکننده های پلی استر در جهان هستند. چین، بزرگ ترین وارد کننده پلیمر در جهان است و به تنهایی دو برابر پلیمر از آلمان که دومین واردکننده بزرگ جهان بود، پلیمر وارد می ‌کند.


موارد استفاده از پلی استر

پلی استر به طور گسترده ای برای تولید انواع لباس‌ ها، به ویژه لباس‌ های ورزشی و اثاثیه منزل، مانند ملحفه، بالش، مبلمان، فرش، پرده و غیره، استفاده می ‌شود.
ویژگی‌ های این پارچه، مثلا استحکام بالا، دوام خوب، مقاوم بودن در برابر چین و چروک، شست و شوی آسان و خشک شدن سریع، باعث  می ‌شود پلی استر به عنوان پارچه ای مناسب برای تولید و طراحی لباس انتخاب شود. پلی استر دارای طبیعتی آب گریز است و این باعث  می ‌شود انتخاب مناسبی برای پوشیدن لباس در شرایط مرطوب و نمدار باشد.
علاوه بر لباس، از این پارچه برای تولید محصولاتی مانند لباس‌ های کوهنوردی، کاپشن‌ های ضدآب، کیسه خواب و حتی لباس‌ های موج سواری و بسیاری دیگر از فعالیت‌ های بیرون از خانه استفاده می ‌شود.


جوانب مثبت و منفی پلی استر

پلی استر مانند سایر پارچه‌ های موجود در بازار، جنبه‌ های خوب و بد خود را دارد. هنگام خرید پوشاک تولید شده از این پارچه، آگاهی از نقاط قوت و ضعف این پارچه مفید است و به شما کمک  می ‌کند تصمیم بگیرید که آیا ارزش سرمایه‌گذاری روی آن را دارد یا خیر.


مزیت‌ های پلی استر

جذب سریع:

به دلیل خاصیت جذب کمتر پارچه، سریع تر از سایر پارچه‌ های محبوب، مانند پنبه، خشک می ‌شود. برای خشک کردن پارچه پلی استر در خشک کن، نسبت به سایر پارچه‌ ها، به زمان کمتری نیاز دارید؛ در نتیجه، در قبوض برق خود صرفه‌جویی خواهید داشت.


دوام:

پلی استر دارای استحکام بالایی است که به معنای ماندگاری بیشترِ آن است.  می ‌توان لباس‌ های تولید شده با این پارچه‌ ها را به طور مرتب و بعد از بارها شست و شو پوشید و این، یکی از مهم ترین دلایلی است که باعث می ‌شود لباس‌ های ورزشی را از پلی استر بسازند؛ زیرا می ‌تواند حرکات روزانه، قوی و مکرر را تحمل کند و با شست و شوی زیاد خراب نشود.


وزن سبک:

پارچه پلی استر به دلیل طبیعت سبک و کم‌وزنش، در لباس‌ های ورزشی و نیازمندِ فعالیتِ زیاد، بیشتر استفاده می ‌شود.


ارزان:

پارچه پلی استر بسیار ارزان است و چون از الیاف مصنوعی ساخته شده است، از نوسانات زیادی در بازار رنج نمی ‌برد. این امر منجر به پایین آمدن هزینه تولید آن می ‌شود.
همه کاره: پلی استر را می ‌توان به راحتی با الیاف دیگر ترکیب کرد تا مزایای آن را با سایر الیاف ترکیب کرده و حتی محصولات نهایی بهتری را به دست آورد. پلی استر بیشتر با این پارچه‌ ها ترکیب می ‌شود:" پنبه و پلی استر (50/50 یا 65/35)، پلی استر-پنبه-ابریشم (50/25/25) و پلی استر-اسپندکس (85/15)."


نقاط ضعف پلی ‌استر

فاقد لطافت کافی:

بر خلاف سایر پارچه‌ های طبیعی که روی پوست باعث ایجاد حس لطافت و نرمی خاصی می ‌شوند، پارچه پلی استر بافت کمی زبری دارد و گاهی اوقات روی پوست احساس راحتی ارائه نمی ‌دهد؛ به علاوه، این پارچه برای افرادی که دارای پوست حساس هستند، مناسب نیست.


تنفس کمتر:

این واقعیت را نمی ‌توان انکار کرد که پلی استر یک پارچه پلاستیکی است، به این معنی که توان جریان هوای محدودی دارد و بنابراین برای ساخت آیتم‌ هایی مانند ملافه مناسب نیست.


حساس به دما:

لباس‌ های ساخته شده از پلی استر به درجه حرارت بالا بسیار حساس هستند.


قابلیت اشتعال متوسط :

پارچه پلی استر قابلیت اشتعال بالایی ندارد و معمولا حین سوختن به پوست می ‌چسبد و سوختگی‌ های شدیدی ایجاد می ‌کند.


غیرسازگار با محیط زیست:

پارچه پلی استر مقاومت بالایی در برابر تجزیه زیستی دارد. دور انداختن لباس‌ های قدیمی پلی استری باعث می ‌شود کوهی از زباله تا مدت‌ ها تجزیه نشود.


پلی استر چگونه به محیط آسیب می ‌رساند؟

پارچه‌ ها به گونه ای بر محیط تأثیر می ‌گذارند که حتی تصورش را هم نمی ‌کنیم. صنعت مد با ارائه آخرین ترندهای مد به مصرف‌کنندگان رونق می ‌گیرد؛ اما یک جنبه تاریک نیز در این میان وجود دارد که سالانه حدود 140 میلیون پوند لباس به محل دفن زباله می ‌رود. برخی از مشاوران مد پایدار و دوستدار محیط زیست تخمین می ‌زنند که تا سال 2050، صنعت مد 25 درصد از بودجه کربن جهان را مصرف می ‌کند و این یکی از آلاینده‌ ترین صنایع پس از نفت خواهد بود.


پلی استر و سایر پارچه‌ های مصنوعی از 63 درصد مواد اولیه نفتی تولید می ‌شوند. مواد رایج در این بخش، پلی استر (55 درصد) و نایلون (5 درصد) است. اگرچه پارچه‌ ها در تولید و فرآوری به زمین کشاورزی و آب نیاز ندارند؛ اما از جهات دیگر بر محیط زیست تأثیر منفی می ‌گذارند. آنها زیست ‌تخریب ‌پذیر نیستند و برای مواد اولیه خود به صنایع پتروشیمی وابسته هستند؛ به این معنی که این پارچه اصلی صنعت مد به استخراج سوخت‌ های فسیلی متکی است. استفاده از سوخت‌ های فسیلی تأثیرات عمده دیگری از جمله نشت نفت، اختلال در حیات وحش، انتشار متان و از دست دادن تنوع زیستی را به همراه دارد. تأثیر پلی استر بر محیط زیست در مرحله تولید نیز متوقف نمی ‌شود. هر بار که یک لباس پلی استر شست و شو می ‌شود، میکروفیبرها در آبراهه‌ ها رها می ‌شوند و خسارات زیادی به موجودات دریایی وارد می ‌کنند.


COVID-19 چه تاثیری بر صنعت پلی استر گذاشته است؟

ویروس کرونا تمام صنعت مد را تحت تاثیر قرار داده است. از چند سال گذشته، مد پایدار یا دوستدار محیط زیست به یک ترند تبدیل شده است، و اکنون با شیوع COVID-19، بحث‌ هایی در صنعت مد در مورد چگونگی ایجاد یک مدل اخلاقی ‌تر و با آسیب‌ های کمتر به محیط زیست، به وجود آمده است؛ زیرا تخمین زده می ‌شود که این صنعت، مسئول سالانه 10 درصد از انتشار دی اکسید کربن جهانی است. با این اوضاع انتظار می ‌رود یک میلیون شغل در بخش نساجی از بین برود.
پلی استر یک الیاف مصنوعی است و مردم در سراسر جهان این بیماری همه‌ گیر را هشدار طبیعت می ‌دانند که مطمئناً باعث تغییر در نگرش مصرف‌کنندگان نسبت به کند شدن مد فصلی و اجتناب از پارچه‌ های مصنوعی می ‌شود. جهان به سمت مد پایدار پیش خواهد رفت و این امر بیشتر به صنعت پلی استر ضربه خواهد زد.

 این پست را به اشتراک بگذارید
header icon خوشحال میشویم پاسخگوی سوالات شما باشیم
امتیاز شما به این مقاله :